Salı, Şubat 27, 2007

Kyoto devam

Kyoto protokolu konusunu hala arastiriyorum. Yanlis anladigim bir sey yok gibi gorunuyor. Ogrendiklerimi anlatayim, biraz daha sayi vereyim.

Meksika'nin Ek protokol 1'de (EP1) olmamasinin nedeni imza attigi sirada OECD uyesi olmamasiymis. OECD uyesi olmak Turkiye'yi gelismis ulke yapmadigi icin ben hala bunun EP1'de olmamiz icin bir neden olarak gormuyorum.

Turkiye Kyoto'nun da dahil oldugu Birlesmis Milletler Iklim Degisikligi Cerceve Antlasmasi icin bir rapor hazirlayip Ocak 2007'de sunmus. Cevre Bakanligi sayfasindan ulasilabilir. Turkiye'nin sera gazi envanteri bu raporda bulunuyor.

Ilk once bu rapor icin birkac sey soyleyeyim. Rapor gercekten ilginc bilgiler iceriyor ama biraz inceledikten sonra utandim.
Turkiye Cumhuriyeti Devleti'nin Birlesmis Milletlere verdigi rapor ozensiz bir odev gibi. Bir suru kisaltma hic bir aciklama yapilmadan kullaniliyor. Birimlerin ne oldugu anlasilmiyor. Palet ile kasip anladigimiz zamanlarda birimlerin mantikli olmadigini birbirini tutmadigini farkettik. Bazi grafikler lise cografya kitabindan taranip eklenmis gibi, dogru durust okunmuyor bile. Raporun Turkcesi de yok. TC'nin Bakanligi kendi sayfasinda Turkcesi olmadan Ingilizce bir rapor yayinliyor. Utandim!

Rapora gore Turkiye'nin es deger C02 cinsinden sera gazi salinimi 1990'da 170 milyon tondan 297 milyon tona cikarak %75 artmis (sayfa 5). Bu rapor BM'in baz aldigi resmi rapor. Kyoto'yu imzala sayfasi ise 357 milyon tona cikarip %110 arttirdigini iddia ediyord Herhangi bir kaynak da gostermiyor. Bir tane sayi vermisler onu da yanlis vermisler sonucuna ulasiyorum ben bundan.

Rapor 276 sayfa. Ilginc seyler okudukca buraya yazacagim. Rapordan bir tablo ile bitireyim. Turkiye'nin 2004 yili C02 ve sera gazi salinimlarinin AB, OECD ve Dunya ile karsilastirilmasi. Turkiye'nin kisi basi C02 salinimi dunya ortalamasini altinda.

Foto not: Oradan burdan fotograflari kopirayt mopirayt anlamam aga diye buraya koyuyorum. Bu sefer bir degisiklik yapip kardesimin cektigi Bandirma Ruzgar gulu fotografini koyuyorum. Ondan da izin aldigimdan falan degil.


CO2 Kisi Basi CO2 Sera Gazi Kisi Basi Sera Gazi

(milyon ton) (ton) (milyon ton) (ton)
AB-15 3,447 9 4,180 10.9
AB-25 4,064 9 4,925 11
OECD 12,780 11.1 NA NA
EP1 14,289 12.2 17,288 14.7
Non-EIT 11,633 13.4 13,855 16
Dunya 24,983 4 NA NA
Turkiye 231,0 3.3 286,3 4.1
































Perşembe, Şubat 22, 2007

Ogretmen Gunlugu

Yan tarafta baglantisi bulunan ogretmen gunlugu adli blogu bir zamandir takip ediyorum. Idealist bir lise cografya ogretmeninin cabalarini anlatiyor. Ogrencilerine gostermek icin butun Istanbul'u dolasip minerallerin pesinden kosmasindan bahsediyor. Ogrencilerini sergilere goturmeye ugrasiyor.

Bugun istifa etmis! Istifa etme nedenininden bahsetmiyor.Korkarim idealist ve muhalif bir ogretmene baska bir cikis birakmamislardir. Uzuldum. Ogrencileri icin uzuldum. Turkiye icin uzuldum. Yolun acik olsun ogretmenim.

Çarşamba, Şubat 21, 2007

Turkiye Kyoto'yu imzala ??

Turkiye Kyoto'yu imzala diye bir kampanya baslatilmis.
http://www.kyotoyuimzala.com/.

Amerika'ya kizip duruyoruz imzalamiyor diye biz de imzalamamisiz. Neden imzalamamisiz diye biraz arastirdim.

Kyoto ulkeleri ikiye ayiriyor. Gelismis ulkeler Ek Protokol 1 (Annex1) grubunda, gelismemis ulkeler non-Annex 1 grubunda.


Ek Protokol 1 grubundaki ulkeler sera gazi uretimlerini 1990 seviyesine gore ortalama %5 duserecekler. Pazarliklara gore kime daha cok dusurecek kimisi biraz arttiracak (mesela Izlanda %10 arttiracak).

Ek Protokol 1 grubunda olmayan ulkeler icin ise bir sinirlama yok. Bunun nedeni de o ulkelerin tarihi olarak kuresel isinma sorununa cok az etki etmis olmalari ve gaz salinimlarinin hala gelismis ulkelere gore cok dusuk olmasi.

Ek Protokol 1 ulkeleri su listede var. Turkiye de o listede. Burada benim kafam karismaya basliyor. Listede 40 ulke var. Hepsi gelismis ulkeler veya eski dogu blogu ulkeleri.

Kisi basina C02 salinimi listesine bakiyorum. Turkiye 2003 yilinda 101. sirada.

Yani kisi basina Turkiye'den daha fazla C02 ureten 60 ulke Ek Protokol-1 de olmadigi halde Turkiye o listede.

Kyoto'yu imzala sayfasi Turkiye OECD'de oldugu icin Ek Protokol 1'de diyor. Ama kisi basina Turkiye'den daha fazla C02 ureten OECD uyesi Meksika o listede degil.

Cin'in kisi basina salinimi da Turkiye'den fazla ve toplam salinimda dunya ikincisi. O da Ek Protokol 1'de degil.

C02 salinimlari icin bir de borsa olusturulacak. Sinirindan daha fazla C02 uretmek isteyen ulkeler sinirinin altinda ureten ulkelerden C02 salinim hakki satin alacak. (Ulke ici borsalar sirketler arasi borsalar falan da var. Biraz dalli budakli) Ek Protokol 1'deki ulkeler bir spesifik projeyle C02 salinimlarini dusururlerse o haklarini satabilecekler. Yani Ek Protokol 1'de olmayan ulkelere genelde kar edecek.

Turkiye dunyada kisi basina C02 salinimi 101. siradayken neden Ek Protokol-1 de? Bu gruptan cikmak icin lobi yapmis basaramamis diyor Kyoto'yu imzala sayfasi.

Bazi ulkelerin 1990 yili kisi basina CO2 salinim miktarlari (metrik ton) su sekilde
ABD 18.9
Kanada 15
Ingiltere 10
Italya 6.9
Turkiye 2.6

Eger Turkiye Kyoto'yu Ek Protokol 1 ulkesi olarak imzalarsa ABD'nin 7de biri Italya'nin 2.6 da biri CO2 salinimini kabul edecek ve daha fazlasi icin para odeyecek. 2003 yili itibariyle kisi basina uretimi bizden fazla olan 60 ulke Ek Protokol 1'de degilken.

Ben birseyleri yanlis mi anladim? Turkiye'ye inanilmaz bir haksizlik yapilmiyor mu? Insanlar neden Turkiye Kyoto'yu imzalasin diyor? Bu islerden anlayan biri varsa anlatsin bana lutfen.